VASTSTELLINGS- EN GESCHILLENBESLECHTINGSOVEREENKOMSTEN

Matthias E. STORME

Buitengewoon hoogleraar KULeuven en UA, advocaat te Brussel

Deze tekst verscheen in het boek Bijzondere overeenkomsten, XXXIVe PUC Willy Delva 2007-2008, Kluwer Antwerpen 2008, p. 503-552

en kan u downloaden op http://www.storme.be/vaststellingsovereenkomsten.pdf

Inhoud

Afdeling I. Omschrijving en typologie 4

§ 1. Omschrijving 4

§ 2. Typologie 4

Afdeling II. Bedingen of overeenkomsten die de geschillenbeslechting betreffen zonder bevoegdheid te delegeren. 6

§ 1. Verplichting tot ? 6

§ 2. Totstandkoming en geldigheid van een overeenkomst of verplichting tot onderhandeling of bemiddeling 7

§ 3. Inhoud, beperkingen 7

A. Uitgangspunt 7

B. Beperkingen wat het domein betreft. 7

C. Beperking van de opgelegde verplichtingen. 8

§ 4. Niet-nakoming. 8

§ 5. Gevolgen van bemiddeling of aanvang van bemiddeling 9

A. Vertrouwelijkheid 9

B. Effect van een ingebrekestelling 9

C. Effect op verjaring 9

§ 6. Rechtsverhouding met derde(n) – de overeenkomst met de bemiddelaar 10

Afdeling III. Rechtshandelingen waarbij partijen beschikken over hun rechtsverhouding. 12

§ 1. Typologie 12

§ 2. Totstandkoming en geldigheid 12

A. Handelingsbekwaamheid en vertegenwoordiging 12

1. Handelingsbekwaamheid 12

2. Vertegenwoordiging 13

B. Vrije beschikbaarheid van de rechtsverhouding 13

C. Soorten en respectievelijke vormvereisten 14

1. Algemene regels 14

2. Bijzondere soorten en vormen 14

a. Procesrechtelijke vormen 14

1° Tijdstip en procedure 14

2° Grondvoorwaarden 15

b. Dading 16

c. Niet-wederkerige vaststellingsovereenkomsten 16

D. Wilsgebreken 17

§ 3. Inhoud en draagwijdte 18

A. Uitleg 18

B. Verbintenisrechtelijke en zakenrechtelijke inhoud 18

C. “Declaratief” karakter ? 19

§ 4. Nakoming en niet-nakoming 20

A. Uitvoerbare kracht 20

B. Niet-nakoming 20

Afdeling IV. Bedingen die de geschillenbeslechting betreffen met delegatie van bevoegdheid 21

§ 1. Inleiding en typologie 21

A. Structuur 21

B. Typologie 22

§ 2. Totstandkoming en geldigheid van de bevoegdheidsverlenende overeenkomst 22

A. Algemeen 22

B. Bekwaamheid 22

C. Vrije beschikbaarheid van het voorwerp (bij arbitrage arbitrabiliteit) 23

D. Vormvereisten 23

1. Verlenen van jurisdictionele bevoegdheid 23

2. Verlenen van  conventionele bevoegdheid 23

E. Stilzwijgende totstandkoming 24

F. Kwalificatie als wederkerige overeenkomst 24

G. Regels van dwingend recht voor overeenkomsten gesloten voor het rijzen van het geschil 24

1. Wat betreft arbitrale bedingen en bevoegdheidsbedingen: 24

2. Bedingen tot bindende derdenbeslissing 25

3. Bedingen van partijbeslissing 26

H. Andere specifieke nietigheden 26

§ 3. Inhoud en draagwijdte 27

A. Mogelijk voorwerp 27

B. Uitleg 27

C. Wederkerigheid 27

D. Regels inzake de aanwijzing van de derde en het starten van de beslissingsprocedure 27

E. Regels inzake de te volgen beslissingsprocedure en daarbij toe te passen materiële regels: 28

§ 4. Effect op verjaring 28

§ 5. Nader over de rechtsverhoudingen tussen de betrokken partijen en over de onherroepelijkheid in de interne verhouding. 29

A. De lastgevingsovereenkomst 29

B. Onherroepelijkheid mandaat ? Ja en neen 30

1. Duur en beëindiging van het mandaat van de derde 30

a. Ontslag door de lasthebber 30

b. Onmogelijkheid van nakoming door de lasthebber 30

c. Verstrijken van de termijn 30

d. Ontslag door de lasthebbers 31

2. De onherroepelijkheid tussen de lastgevers onderling 31

§ 6. Nader over de persoon van de derde 32

§ 7. Ontbinding van de overeenkomst. 33

§ 8. Niet-nakoming van de door het beding voorgeschreven beslechtingsprocedure 33

A. Jurisdictionele mechanismen (bevoegdheids- of arbitrage-overeenkomst) 33

B. Conventionele mechanismen 33

§ 9. Bewaargeving aan de derde als bijkomende zekerheid 34

Afdeling V. Rechtshandelingen krachtens een gedelegeerde bevoegdheid. 35

§ 1. Regels inzake de te volgen procedure en toe te passen regels: 35

A. Arbitrage -  procedure en toe te passen regels 35

1. Procedureregels 35

2. Inhoudelijk toe te passen regels 36

B. Procedures van bindende derdenbeslissing - procedure en toe te passen regels 36

1. Procedureregels 36

2. Materiële regels 36

C. Bij partijbeslissing 36

§ 2. Verplichtingen van partijen andere dan wegens gebondenheid aan de vaststelling 36

§ 3. Rechtsgevolgen van de vaststelling 37

A. Jurisdictionele vaststelling 37

B. Louter conventionele vaststelling: 37

1. Bindend karakter 37

2. Verbintenisrechtelijke en/of zakenrechtelijke inhoud 37

3. Nietigheden s.s. 38

4. Uitvoerbare kracht 38

5. Toetsing door de rechter. 39

a. Toetsing van de beslissingsbevoegdheid 39

b. Inhoudelijke toetsing van de beslissing (inbegrepen de beslissingsprocedure) 39

§ 4. Gevolgen van de onverbindendheid van de vaststelling: 40

A. Partijbeslissing 40

B. Arbitrale uitspraak 40

C. Derdenbeslissing 40

§ 5. Gevolgen bij gebrek of onvolledigheid van de beslissing 41

A. Derdenbeslissing 41

B. Partijbeslissing 41

§ 6. Gevolgen van nietigheid of ontbinding van de onderliggende overeenkomst. 42

Afdeling VI. Besluit. 42