Europees en vergelijkend burgerlijk procesrecht

prof. Matthias E. Storme

dit vak wordt niet meer gedoceerd door prof. Storme sinds 2010

deze pagina wordt soms bijgewerkt als er interessant nieuw materiaal is



Vergelijkend procesrecht algemeen

- M.E. Storme, Notities rechtsvergelijking t.b.v. vergelijkend procesrecht (.doc, updated 2009-2010) of in pdf op http://storme.be/NotitiesVglProcesrecht.pdf

- M.E. Storme: bewijs en beginselen van procesrecht, zie "Belgien", in Beweis- Preuve - Evidence, GrundzŁge des zivilprozessualen beweisrechts in Europa, H. Nagel en E-M Bajons (red.), Nomos Baden-Baden 2003, p. 3-25, http://www.storme.be/beweisrecht.html

- R. van Caenegem, History of European Civil procedure. File 1 - File 2 - File 3 - File 4

- R.W. Millar, Formative principles of civil procedure. File 1 - File 2 - File 3

- C.H. van Rhee, Oratie "Het burgerlijk procesrecht als juridische wetenschap met Europese allure" (ook op http://arno.unimaas.nl/show.cgi?fid=1037)

- C.H. van Rhee, "Het burgerlijk procesrecht: een historisch fenomeen met toekomstperspectief", TPR 2003

- C.H. van Rhee & R. Verkerk, Civil procedure, in Elgar encyclopedia (ook op http://arno.unimaas.nl/show.cgi?fid=4846)

- C.H. van Rhee,"Towards a Procedural Ius Commune?", in: J. Smits, G. Lubbe (eds.), Remedies in Zuid-Afrika en Europa, Antwerpen, 2003, p. 217-232, op http://arno.unimaas.nl/show.cgi?fid=938

- C.H. van Rhee, ĎIntroductioní, in: C.H. van Rhee (ed.), European Traditions in Civil
Procedure, Antwerp [etc.], 2005, p. 3-23, op http://arno.unimaas.nl/show.cgi?fid=3604

- Zekoll, Comparative civil procedure (Oxford Handbook Comparative Law)

- Artikel Causin over belgisch bewijsprocesrecht, uit: La preuve en droit 1981

- Zie bronnen op NYU Comparative civil procedure

Collectieve vorderingen - class actions

Colloquium Oxford december 2008 : Belgisch rapport Storme & Terryn: http://www.storme.be/ClassactionsBelgium.html; andere rapporten op http://www.law.stanford.edu/calendar/details/1066/The%20Globalization%20of%20Class%20Actions/

J. STUYCK, "Class Actions in Europe? To opt-in or to opt-out that is the question", NYU Workshop in Fiesole on 13 June 2008, op http://www.law.kuleuven.be/scr/papers/NYU-14May2008-JS.pdf

Informatie van de EU: http://ec.europa.eu/consumers/redress_cons/collective_redress_en.htm

Onder meer het groenboek "collectief verhaal voor consumenten": http://ec.europa.eu/consumers/redress_cons/greenpaper_nl.pdf

W.b. mededingingsrecht, zie infra.

Richtlijn 2009/22/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 april 2009 betreffende het doen staken van inbreuken in het raam van de bescherming van de consumentenbelangen ("injuncties-Richtlijn"; Gecodificeerde versie) : http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2009:110:0030:01:NL:HTML

Internationaal en europees procesrecht algemeen

- slides overzicht internationaal procesrecht (bevoegdheid en executie, bewijs, ...) (nederlandse versie 2007) - uitgebreidere Engelse versie 2011-12: http://www.storme.be/IBL11.ppt

- ALI / Unidroit Principles of transnational civil procedure: http://www.unidroit.org/English/principles/civilprocedure/main.htm

Studies harmonisatie procesrecht

Uit: Marcel Storme e.a., Rapprochement du droit judiciaire de l'Union europeenne / Approximation of  Judiciary in the European Union (see http://www.amazon.com/Rapprochement-Judiciaire-Approximation-Bibliotheek-Gerechtelijk/dp/0792328744/ref=sr_1_10?s=books&ie=UTF8&qid=1292182656&sr=1-10)

- General Introductory Report

- Draft articles

EVRM-rechtspraak efficiŽnt procederen

- EVRM 16 juni 2009, Lawyer Partners A.S. t. Slovakije, http://cmiskp.echr.coe.int/tkp197/view.asp?action=html&documentId=851339&portal=hbkm&source=externalbydocnumber&tabl

Bemiddeling

EU-richtlijn - zie http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2008:136:0003:0008:NL:PDF

M.E. Storme, De deontologie van de bemiddelaar (deze tekst is van mei 2007 en dus van voor de Belgische Gedragscode en de EU Richtlijn)

EU-Gedragscode voor bemiddelaars (2004), opgesteld door bemiddelingsorganisaties met ondersteuning van de Europese commissie en gepromoot door de Europese Unie: http://ec.europa.eu/civiljustice/adr/adr_ec_code_conduct_en.htm

Belgische gedragscode van de erkende bemiddelaar: http://www.just.fgov.be/bemiddeling_mediation/docs/gedragscode.doc

Zie ook - M.E. Storme, "Vaststellings- en geschillenbeslechtingsovereenkomsten", lezing in de reeks Bijzondere overeenkomsten, XXXIVe PUC Willy Delva 2007-2008, Gent 10 april 2008 en Antwerpen 14 april 2008, ter perse Kluwer Antwerpen 2008, p. 503-552

Kosten en rechtsbijstand

Richtlijn 2002/08 toegang tot de rechter en rechtsbijstand bij grensoverschrijdende geschillen : http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2003:026:0041:0047:NL:PDF

HvJ C-119/08 : http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:62008J0199:NL:HTML

Studie "Study on the Transparency of Costs of Civil Judicial Proceedings in the EU"

Bevoegdheid en tenuitvoerlegging (en conflictregels toepasselijk recht)

E.Ex-I: Verordening (EG) nr. 44/2001 van de Raad van 22 december 2000 betreffende de rechterlijke bevoegdheid, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen in burgerlijke en handelszaken (geconsolideerd): http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CONSLEG:2001R0044:20070101:NL:PDF

Jongste ontweiklelingen - herziening Vo. 44/2001/ zie http://europa.eu/rapid/pressReleasesAction.do?reference=IP/10/1705&format=HTML&aged=0&language=NL&guiLanguage=en

E.Ex.-II: Verordening (EG) nr. 2201/2003 van de Raad betreffende de bevoegdheid en de erkenning en tenuitvoerlegging van beslissingen in huwelijkszaken en inzake de ouderlijke verantwoordelijkheid: http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:32003R2201:NL:HTML

E.Ex-III: Verordening (EG) nr. 4/2009 van de Raad van 18 december 2008 betreffende de bevoegdheid, het toepasselijke recht, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen, en de samenwerking op het gebied van onderhoudsverplichtingen: http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2009:007:0001:01:NL:HTML (in werking sinds 18 juni 2011)

- Erfrechtverordening: Verordening (EU) 650/2012 van 4 juli 2012 betreffende de bevoegdheid, het toepasselijke recht, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen en de aanvaarding en de tenuitvoerlegging van authentieke akten op het gebied van erfopvolging, alsmede betreffende de instelling van een Europese erfrechtverklaring: http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2012:201:0107:0134:NL:PDF

- HvJ C-159/02 Turner '(anitsuit injunction): http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:62002J0159:EN:HTML

- HvJ C-185/2007 van 10 februari 2009 West Tankers (antisuit injunction): http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:62007C0185:NL:HTML

- NB.Verordening 1259/2010 van 20 december 2010 (versterkte samenwerking) inzake het toepasselijke recht inzake echtscheiding en scheiding van tafel en bed (in werking 21 juni 2012) betreft enkel conflictregels, geen bevoegdheidsregels (enkel BelgiŽ, Bulgarije, Duitsland, Frankrijk, Hongarije, ItaliŽ, Letland, Luxemburg, Malta, Oostenrijk, Portugal, RoemeniŽ, SloveniŽ, Spanje).

- Haags Verdrag inzake bevoegheidsovereenkomsten 2005 (nog niet geratificeerd, niet in werking) : http://www.hcch.net/index_en.php?act=conventions.text&cid=98

proposal for Council regulation on jurisdiction, applicable law and the recognition and enforcement of decisions in matters of matrimonial property regimes (COM (2011) 126/2) : http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=COM:2011:0126:FIN:EN:PDF

Proposal for Council regulation regarding property consequences of registered partnerships (COM (2011) 127/2) : http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=COM:2011:0127:FIN:EN:PDF

Betekeningsverordening

Herziene betekeningsverordening: Verordening (EG) nr. 1393/2007 van het Europees Parlement en de Raad van 13 november 2007 inzake de betekening en de kennisgeving in de lidstaten van gerechtelijke en buitengerechtelijke stukken in burgerlijke of in handelszake: http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:32007R1393:NL:HTML

JustitiŽle atlas voor burgerlijke zaken (met o.a. formulieren): http://ec.europa.eu/justice_home/judicialatlascivil/html/ds_information_nl.htm

HvJ C-443/2003 van 8 november 2005, Leffler, http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:62003J0443:NL:HTML

Toepassing in BelgiŽ: Cass. 7 september 2009, C.08.0221.N, http://jure.juridat.just.fgov.be/pdfapp/download_blob?idpdf=N-20090907-3

Bewijs

- Verordening (EG) Nr. 1206/2001 van de Raad van 28 mei 2001 betreffende de samenwerking tussen de gerechten van de lidstaten op het gebied van bewijsverkrijging in burgerlijke en handelszaken : http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:32001R1206:NL:HTML

JustitiŽle atlas voor burgerlijke zaken (met o.a. formulieren): http://ec.europa.eu/justice_home/judicialatlascivil/html/te_information_nl.htm

- HvJ 6 september 2012, C170/11, Lippens e.a.: http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:62011CJ0170:NL:HTML: het bevoegde gerecht van een lidstaat dat een in een andere lidstaat woonachtige partij als getuige wenst te horen, mag deze partij mag oproepen voor hem te verschijnen en haar  horen overeenkomstig het recht van de lidstaat van dat gerecht.

- HvJ  21 februari 2013, C-332/11 Prorail: deskundige mag ook opdracht in andere lidstaat uitvoeren zonder bijzondere procedure: http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:62011CJ0332:NL:HTML

- European Convention on Information on Foreign Law (London 1968): http://conventions.coe.int/Treaty/en/Treaties/Html/062.htm

- Kaderbesluit 2008/978/JBZ van 18 december 2008 betreffende het Europees bewijsverkrijgingsbevel ter verkrijging van voorwerpen, documenten en gegevens voor gebruik in strafprocedures: http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2008:350:0072:0092:nl:PDF

- Voorstel voor een richtlijn betreffende bepaalde regels voor schadevorderingen volgens nationaal recht wegens
inbreuken op de bepalingen van het mededingings
recht: http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=COM:2013:0404:FIN:NL:PDF

Insolventieverordening

Verordening (EG) nr. 1346/2000 van de Raad van 29 mei 2000 betreffende insolventieprocedures (geconsolideerde versie 2010): http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CONSLEG:2000R1346:20100402:NL:PDF

De Bijlagen worden regelmatig aan,gepast, zie voor de stand van zaken http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:32000R1346:NL:NOT

Procedure geringe vorderingen (EPGV, Small claims)

Verordening (EG) nr. 861/2007 van het Europees Parlement en de Raad van 11 juli 2007 tot vaststelling van een Europese procedure voor geringe vorderingen - ook op http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:32007R0861:NL:HTML

Artikel S. VOET in IPR tijdschrift 25

Artikel M. Traest in RW 2008-2009

Formulieren: A B C D (zie verder http://ec.europa.eu/justice_home/judicialatlascivil/html/sc_filling_nl_nl.htm)

Europese executoriale titel (EET)

Verordening (EG) nr. 805/2004 van het Europees parlement en de Raad van 21 april 2004 tot invoering van een Europese executoriale titel voor niet-betwiste schuldvorderingen: http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:32004R0805:NL:HTML

Bijlagen vervangen door Verordening (EG) nr. 1869/2005 van de Commissie van 16 november 2005 ter vervanging van de bijlagen bij Verordening (EG) nr. 805/2004 van het Europees Parlement en de Raad tot invoering van een Europese executoriale titel voor niet-betwiste schuldvorderingen: http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:32005R1869:NL:HTML of http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2005:300:0006:0018:NL:PDF

Artikel Michielsens in T.Not. 2008

Europees betalingsbevel

Groenboek betreffende een Europese procedure inzake betalingsbevelen en maatregelen ter vereenvoudiging en bespoediging van de procesvoering over geringe vorderingen 20 december 2002: http://eur-lex.europa.eu/smartapi/cgi/sga_doc?smartapi!celexplus!prod!DocNumber&lg=nl&type_doc=COMfinal&an_doc=2002&nu_doc=746

Verordening (EG) nr. 1896/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 12 december 2006 tot invoering van een Europese betalingsbevelprocedure : http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2006:399:0001:01:NL:HTML

Vo. met de formulieren in pdf: http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2006:399:0001:01:NL:PDF

Formulieren: http://ec.europa.eu/justice_home/judicialatlascivil/html/epo_filling_nl_nl.htm

(zie ook Traest, supra)

Belgische wetsontwerp betalingsbevel (politiek geblokkeerd), zie via http://www.senate.be/www/?MIval=/dossier&LEG=4&NR=139&LANG=nl

Buitenlandse voorbeelden:

- Duitse on-line aanvraag via https://www.online-mahnantrag.de/

- Britse on-line behandeling: https://www.moneyclaim.gov.uk/csmco2/index.jsp

Invordering publiekrechtelijke schuldvorderingen

Richtlijn 2010/24/EU van de Raad van 16 maart 2010 betreffende de wederzijdse bijstand inzake de invordering van schuldvorderingen die voortvloeien uit belastingen, rechten en andere maatregelen: http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2010:084:0001:01:NL:HTML

(voorheen Richtlijn 76/308/EEG en Richtlijn 2008/55)

Executierecht

- Bepalingen over handhaving in de Richtlijn 2004/48/EG van het Europees Parlement en de Raad van 29 april 2004 betreffende de handhaving van intellectuele-eigendomsrechten, http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:32004L0048R(01):NL:HTML

- Verordening 655/2014 Europees bewarend beslag op bankrekeningen (UK opted out): http://eur-lex.europa.eu/legal-content/NOT/?uri=CELEX:32014R0655

- Groenboek Vermogenstransparantie schuldenaars (6 maart 2008): http://ec.europa.eu/civiljustice/news/com_2008_0128/com_2008_0128_en.pdf of http://ec.europa.eu/civiljustice/news/com_2008_0128/com_2008_0128_fr.pdf.

Taak van de rechter

- HvJ, C-126/97, Eco Swiss, http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:61997J0126:NL:HTML

- HvJ C-473/00, Cofidis, http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:62000J0473:NL:HTML

- HvJ C-137/08, PťnzŁgyi Lizing, http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:62008J0137:NL:HTML met gedeeltelijk afwijkende conclusie van a.g. Trstenjak op http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:62008C0137:NL:HTML

Alternatieve geschillenbeslechting algemeen (inb. arbitrage)

- ADR-Richtlijn (in werking 1-1-2015): http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:32013L0011:NL:NOT of : http://register.consilium.europa.eu/pdf/en/12/pe00/pe00079.en12.pdf

-  ODR-Verordening (in werking 1-1-2015): http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:32013R0524:NL:NOT of http://register.consilium.europa.eu/pdf/en/12/pe00/pe00080.en12.pdf

- HvJ, C-168/05, Mostaza Claro, http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:62005J0168:NL:HTML

- HvJ, C-243/08, Pannon http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:62008J0243:NL:HTML

- HvJ C- 40/08 Asturcom, onrechtmatige arbitragebedingen, http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:62008J0040:NL:HTML

- slides overzicht internationale handelsarbitrage (Nederlandse versie 2007) - uitgebreide Engelse versie 2010: http://www.storme.be/IBL12.ppt

- Pagina EU over ADR: http://ec.europa.eu/consumers/redress/out_of_court/index_en.htm met o.a. tekst van de 2 Aanbevelingen

- Rapport alternative means of consumer redress (Stuyck-Terryn e.a.): "An analysis and evaluation of alternative means of consumer redress other than redress through ordinary judicial proceedings": http://ec.europa.eu/consumers/redress/reports_studies/comparative_report_en.pdf

- Proposed Directive on consumer ADR for effective, impartial and transparent ADR schemes for all kinds of consumer disputes;
& Proposed Regulation on consumer ODR - online platform for resolving consumer disputes about online purchases in another EU country (November 29, 2011): see http://ec.europa.eu/consumers/redress_cons/adr_policy_work_en.htm

- M.E. Storme, "Vaststellings- en geschillenbeslechtingsovereenkomsten", lezing in de reeks Bijzondere overeenkomsten, XXXIVe PUC Willy Delva 2007-2008, Gent 10 april 2008 en Antwerpen 14 april 2008, ter perse Kluwer Antwerpen 2008, p. 503-552

- verdere literatuur op de pagina "bindende derdenbeslissing"

Afdwinging europees recht (vnl. materieel recht, maar ten dele procesrecht)

- afdwinging europees mededingingsrecht: zie stand van zaken op http://ec.europa.eu/competition/antitrust/actionsdamages/documents.html

Onder meer Witboek schadevergoedingsacties wegens schending communautaire mededingingsregels: http://ec.europa.eu/competition/antitrust/actionsdamages/files_white_paper/whitepaper_nl.pdf en Commission staff working paper daarbij: http://ec.europa.eu/competition/antitrust/actionsdamages/files_white_paper/working_paper.pdf

- Verordening 622/2008 773/2004 van de Commissie van 7 april 2004 betreffende procedures van de Commissie op grond van de artikelen 81 en 82 van het Verdrag (gewijzigd 2006, 2008), o.m. wat betreft schikkingsprocedures in kartelzaken: http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CONSLEG:2004R0773:20080701:NL:HTML

- cursuspagina "The court of justice and the emerging common law of Europe", http://storme.be/CJECLE.doc, Part III

- Richtlijn 89/665 van de Raad van 21 december 1989 houdende de coŲrdinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende de toepassing van de beroepsprocedures inzake het plaatsen van overheidsopdrachten voor leveringen en voor de uitvoering van werken (gewijzigd 2007): http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CONSLEG:1989L0665:20080109:NL:HTML