Hieronder vindt U de tekst van een interview afgenomen naar aanleiding van de uitreiking van de Prijs voor de vrijheid aan Matthias Storme op 27 januari 2005.

De tekst van de eigenlijke lezing vindt U op http://www.storme.be/vrijheidsprijs.html

Daar vindt U ook sommige reacties van derden, en eventuele replieken daarop.

----------------------------------------------------------------------------------------------

Pleidooi voor recht op discriminatie

Matthias Storme geïnterviewd door John de Wit, verschenen in de Gazet van Antwerpen 26 januari 2005.


Morgen donderdag krijgt professor Matthias Storme (UA, rechten) de Prijs voor de Vrijheid van de vereniging Nova Civitas. Deze liberale denktank gaf de prijs eerder al aan de Nederlandse volksvertegenwoordigster Ayaan Hirsi Ali. Storme krijgt hem nu voor zijn niet-aflatende strijd voor het vrije woord en... tegen de antidiscriminatiewet (ADW). Storme pleit voor de vrijheid van iedere burger om mensen te discrimineren. Een gesprek.

Matthias Storme krijgt Prijs voor de Vrijheid

Wat is er mis met de antidiscriminatiewet?


ADW is totalitair. De wet maakt geen onderscheid tussen de publieke sector (de overheid) en de private (de burgers). Alleen dictaturen kennen dit onderscheid niet. Het beginsel van gelijke behandeling en niet-discriminatie moet gelden bij de overheid en bij organisaties die een monopoliepositie hebben. Maar men mag het niet veralgemenen tot gewone burgers. Ik pleit voor hun vrijheid om te discrimineren. Dat wil zeggen dat ze in hun dagelijks leven keuzes mogen maken die ze niet moeten verrechtvaardigen. Nu kan dat niet meer. De burger moet al zijn keuzes objectief en redelijk kunnen verrechtvaardigen verantwoorden voor de rechter, wat beteent dat ze in ene formele rationaliteit moeten kunnen worden gevat en nog wel binnen een formele logica. Da's wel een heel eng mensbeeld.

Een bedrijfsleider moet de beste aanwerven zonder discriminatie. Hij mag X niet meer aanwerven omdat die een groot gezin heeft en de baan het meeste nodig heeft en hij mag Y niet meer aanwerven omdat hij goed met hem opschiet. Hij mag immers niet discrimineren en moet zijn keuzes precies kunnen rechtvaardigen.


U vindt dat de wet de moraal opslorpt?


Precies. ADW is totalitair omdat de wet geen onderscheid maakt tussen recht en moraal. En dat is nu net de basis van de democratie. Het recht zijn de regels die minimaal nodig zijn om de samenleving goed te laten functioneren. De moraal is het goed fatsoen. Over moraal moet je openbaar kunnen discussiëren, de staat kan ze niet opleggen. Dat principe dateert al van de Romeinen, het is de basis van onze scheiding tussen kerk en staat.

ADW roept echter allerlei morele regels uit tot wet. En maakt die regels dan onbediscussieerbaar. Aan de andere kantAls keerzijde verliezen de andere fatsoensregels dan elke waarde en mag je iemand die de wet naleeft, niet meer als onfatsoenlijk beschouwen.

Voor mij moet de discussie over discriminatie door burgers in de maatschappij gebeuren, want er spelen zoveel menselijke aspecten mee dat het niet aan een rechter toekomt om daarover dwingend te oordelen.

ADW doet onmiskenbaar een aantal burgerlijke deugden verdwijnen. Ik denk aan medemenselijkheid, vriendschap, vrijgevigheid, loyauteit en trouw. Deze deugden komen onder druk te staan, men mag er buiten de privé-sfeer (bij een aanwerving of verhuring) geen rekening meer mee houden. Medemenselijkheid wordt koele berekening binnen de ADW: ik stel een bepaald gedrag omdat ik wettelijk niet mag discrimineren. Maar emotioneel mag ik niet meer handelen. Allicht kunnen de organisatoren van Tsunami 12-12 gedagvaard worden voor discriminatie: ze zetten immers mensen aan om geld te geven voor probleem A en niet voor probleem B. En ze doen dat met emotionele elementen die geen objectieve en redelijke verantwoording vormen.


ADW is er toch om de zwakkeren te beschermen?


Dat doet deze wet niet. Als ik mijn appartement wil verhuren, dan riskeer ik om door iedere gefrustreerde kandidaat-huurder voor de rechter te worden gesleept. Ik moet dan gaan uitleggen waarom hij het niet kreeg. Als ik zeg dat ik het aan iemand anders heb verhuurd omdat ik die aardiger vond of omdat die het harder nodig heeft, dan zal ik wellicht veroordeeld worden. Slechts als ik een zuivere winstlogica hanteer, zal de rechter mij gelijk geven. Is dat dan de bedoeling van de activisten die pleiten voor ADW?

Gevolg is bovendien dat steeds meer verhuurders zo stiekem mogelijk willen verhuren. Ze bieden hun woning alleen nog aan in de privé-sfeer aan goede vrienden binnen hun netwerk. En daardoor verliezen de zwaksten, want zij hebben nood aan openbaarheid. Van ADW profiteren de goedgeorganiseerde minderheden of de delen daarvan. Maar niet de zwaksten.


Moet een burger dan iedereen straffeloos kunnen beledigen?


Neen. Beledigingen, laster en eerroof moeten worden bestraft voor zover dat binnen zekere perken blijft en voor zover het gaat om beledigingen van individuen. Maar als het gaat om een groep of een concept, dan ligt het fundamenteel anders. Er is een groot verschil tussen de eerbied voor personen en negatieve uitlatingen in algemene bewoordingen over een bepaalde groep.

Dat laatste moet kunnen.


Bevordert ADW de tolerantie dan niet?


Neen. De definitie van het begrip 'discriminatie' is veel te ruim. Het is iedere ongelijke behandeling zonder redelijke motivering. Als je de geschiedenis vanuit de filosofie van ADW bekijkt, dan is de hele wereld en heel onze geschiedenis homofoob, vrouwonvriendelijk en racistisch. ADW ziet andersdenkenden niet meer als mensen met een andere mening, maar als criminelen. En zo verdwijnt iedere tolerantie, want die bestaat nu net voor mensen met een ándere mening. Als je een simplistische moraal tot grondrecht verheft en daardoor onbediscussieerbaar maakt, zoals ADW doet, dan verdwijnt de tolerantie.


Voor u is Europa een theocratie?


Er is nauwelijks nog verschil met Iran. De Europese Grondwet schept steeds meer rechten: van het recht op betaalde vakantie tot het recht op toegang tot bepaalde nutsvoorzieningen. Daar komt nog de antimisbruikbepaling bij. Die stelt dat geen enkel recht mag worden gebruikt om andere rechten te beperken of af te schaffen. Zo'n regel is zinvol als het om hetzelfde recht gaat: het is logisch dat men de vrijheid van meningsuiting niet mag gebruiken om die vrijheid af te schaffen. Maar in de huidige grondwet mag die vrijheid zelfs niet gebruikt worden om het recht op betaalde vakantie in te perken! Wat is dan nog die vrijheid van meningsuiting?

Europa heeft - net als Iran - een aantal onbediscussieerbare beginselen gecreëerd (zogenaamde rechten van de mens) en iedere nationale wet kan daaraan getoetst worden door de rechter. In Iran wordt iedere wet voorgelegd aan de Wachters van de Revolutie om na te gaan of ze wel islamitisch genoeg is. Zo kunnen Europese en grondwettelijke rechters iedere democratische beslissing tegenhouden die ingaat tegen een zogezegd mensenrecht om niet te worden gediscrimineerd.

Europa is een seculiere theocratie: Gods majesteit is vervangen door die van de gediscrimineerde groepen zoals (de homo, de vrouw of de allochtoon), die speciale rechten moeten krijgen.

Vrijtekening : informatie op deze bladzijden is geen officiële KU Leuven informatie en kan geen aanleiding geven tot enige aanspraak jegens de auteur of verstrekker.
Disclaimer: Information provided here does not reflect official KU Leuven viewpoints nor gives rise to any claim against the author or provider