Case Identification

Date of Decision: 2006-02-15

Tribunal: Rechtbank van Koophandel Hasselt – Commercial Court Hasselt

Case Number:  A.R. 05/4177

Parties: Bruggen Deuren BVBA / Top Deuren VOF

Seller’s Country: Belgium

Buyer’s Country: Netherlands

Goods involved: doors

Judges: Vanhelmont, Vanstraelen and Nulens

Status: in the same case see Kh. Hasselt 2006-04-19

 

Classification of issues present

Brussels-I Regulation  – art. 24

 

Voluntary appearance

 

CISG – arts. 1 – 3.1

 

Applicability –  choice of law clause – exclusion CISG

 

Production of goods

English summary

The court has jurisdiction if the defendant voluntarily appears without questioning the jurisdiction.

 

A clause in the general conditions on the invoice, choosing Belgian law, does not prevent the applicability of the CISG, since the Belgian law on international sale is the CISG.

Text of the decision

De rechtbank van koophandel te Hasselt, eerste kamer, heeft bet volgende vonnis uitgesproken:

in zake:

A.R.06/4 177-<BRUGGEN DEUREN BVBA.>, waarvan de maatschappelijke zetel gevestigd is te 3590 DIEPENBEEK, Industrielaan 2, met ondernemingsnummer 0455.008.885;
aanleggende partij, die verschijnt door meester E. Govarts, advocaat te 3720 Kortessem, Terveldestraat 3, die conclusies heeft genomen en gepleit heeft in het Nederlands;

tegen:

<TOP DEUREN VOF>, waarvan de maatschappelijke zetel gevestigd is te 3771 RZ BARNEVELD (Nederland) Voltastraat 36;
verwerende partij, die verschijnt door de heer G. Van Den Top, Edeseweg, 127 b, 6732 DA Harskamp (Nederland) die gepleit heeft in het Nederlands;

volgt het vonnis.

Bij inleidend exploot van het ambt van gerechtsdeurwaarder G. Gemis te Genk van 24 oktober 05 liet Bruggen Deuren BVBA. dagvaarding uitreiken aan Top Deuren V.O.F. teneinde deze te horen veroordelen tot betaling van € 7.775,27 meer de conventionele interesten aan 10 % op het factuurbedrag € 7.016,00 sedert 1 november 2005 tot de datum der algehele betaling, meer gerechtelijke interesten op bet schadebeding van € 701,6 aan de gewone wettelijke interestvoet vanaf de datum van dagvaarding tot de datum van betaling en alle kosten.

Het bedrag van € 7.775,27 is samengesteld, als volgt:

Factuur nr. 2005323 van 1 september 05          € 7.016,00
Conventionele interesten aan 10 %                         € 57,67
Schadebeding aan 10%                                       € 701,60

€ 7.775,27

Op 6 december 05 heeft TOP Deuren VOF een geschreven stuk neergelegd waarbij zij een tegeneis heeft ingesteld ad € 10.000,00. Bruggen Deuren BVBA. legde op 26 december 05 conclusies fleer. Op 26 januari 06 legde Top Deuren VOF een conclusie neer.

Ter zitting van 8 februari 2006 is Mr. E. Govarts verschenen voor eiseres en de heer G. Van Den Top voor verweerster; Mr. E. Govarts heeft gepleit, zijn vroeger neergelegde conclusies gehandhaafd en stukken neergelegd. Ook TOP Deuren heeft verwezen naar haar geschreven stukken en stukken neergelegd.

IN FEITE:

Partijen waren in een courante handelsrelatie, waarbij Top Deuren regelmatig deuren afnam van Bruggen Deuren BVBA.

Daarbij werden facturen gewisseld waar in de algemene voorwaarden is voorzien dat uitsluitend het Belgisch recht van toepassing is en dat uitsluitend de rechtbanken van het arrondissement Hasselt bevoegd zijn om van betwistingen kennis te nemen.
Op 6 juli 05 bestelde Top Deuren VOF. 32 deuren volgens opgegeven maten en wissellatten in “Tulip blank blijvend onbehandeld” volgens een prijsopgave van 27 mei 05. Top Deuren VOF geeft aan dat zij niet bekend was met de houtsoort Tulip en daarom van tevoren een staal van deze houtsoort gevraagd te hebben. De bestelbon vermeldt “commissie Greefhorst”.

Het staal dat getoond werd ter zitting en waarvan overigens een duidelijke foto werd neergelegd bij de stukken, vertoont geen kleurverschillen en het was volgens Top Deuren de bedoeling van haar klant (blijkbaar een klant van Greefhorst) om deze deuren onbehandeld te laten dus niet te voorzien van dekkende verf of te vernissen, waardoor de houtstructuur niet meer zichtbaar is. Dat wilde Top Deuren aangeven door te vermelden “blank blijvend onbehandeld”. In een door Bruggen Deuren bijgebrachte fiche over de Tulip houtsoort (men gaat akkoord dat die fiche nooit aan Top deuren werd overhandigd) staat “door de aanwezigheid van kleurverschillen kan deze bleke houtsoort in de regel niet als dusdanig worden gebruikt maar dient gekleurd”. Top Deuren brengt een brochure bij van Bruggen Deuren, waarbij informatie gegeven wordt over de kwaliteit en de prijzen van de door Bruggen Deuren geproduceerde deuren. Voor elke houtsoort is daarbij aangegeven hoe de kwaliteit hout eruit ziet en met name of er kleurverschillen mogelijk zijn. Merkwaardigerwijze is de Tulip houtsoort niet vermeld bij de kwaliteiten, maar wel bij de prijzen.

Op 1 september 05 leverde Bruggen Deuren een factuur af voor 7.016,00 en de vordering tot betaling daarvan maakt het voorwerp van de hoofdeis. Het hout van de deuren in kwestie vertoonde belangrijke kleurverschillen: dat wordt niet betwist en bet blijkt uit de door Top Deuren VOF neergelegde foto’s.

Blijkbaar protesteerde Top Deuren VOF omdat zij en haar afnemer zich niet verwacht hadden aan deuren met kleurverschil. Op 14 september 05 antwoordde Bruggen Deuren op de opmerking “Tulip is een houtsoort met vele kleurverschillen. Geen 2 stukken hebben gelijke kleur. Om deze reden kan het hout niet worden uitgesorteerd. Als U O de bestelling vermeld had dat de houtkleur egaal moest zijn, hadden wij een andere houtsoort voorgesteld (Koto). Er staat wel “blank behandeld” maar, ziet TRANSPARANT behandeld. Tulip is inderdaad niet geschikt (maar wel mogelijk) om transparant te behandelen. Wel om blank te gronden of te verven.”

Op 15 september 05 e-mailde Top Deuren aan Bruggen Deuren: “Zoals gisteren met u besproken zUn de geleverde deuren in de houtsoort Tulip voor ons niet acceptabel. W(j hebben duidelijk deuren besteld die “blank blijvend onbehandeld” geleverd moesten worden. W/ hebben voor de order speciaal proefstukken bij u besteld en deze beoordeeld vanwege de houtkleur. Volgende week (dit is week 38) moet de bouw van de klant worden opgeleverd. Hoe denkt u hiermee om te gaan. Graag met spoed uw reactie.”

Op 15 september 05 antwoordde Bruggen Deuren: “Zoals u  vermeld, heeft u de deuren ‘blank blijvend onbehandeld’ besteld. WU hebben de deuren blank bljjvend onbehandeld geleverd. Dus wij  hebben ze geleverd zoals u  ze besteld heeft. Uit uw telefonisch bericht van vandaag, blijkt dat u geen kleurverschillen in het hout wilde. Dit kunnen wij helaas niet afleiden uit uw bestelling. Bovendien kennen wij de voorkeur niet van uw klant. De ene persoon ziet graag kleurverschillen, de andere graag egaal. Indien u geen kleurverschillen in het hout wilde, had u dat op de bestelling moeten vermelden, dan hadden wij alleszins een andere houtsoort voorgesteld. U heeft de proefstukken op kleur beoordeeld, maar een proefstuk van 10 x 20 cm geeft natuurlijk niet het volledige beeld. Op eenvoudig verzoek hadden wij  u de specificaties van deze houtsoort (Tulip) kunnen bezorgen. U kan deze trouwens terugvinden op het internet.”

Blijkbaar wenste Bruggen Deuren van dan af geen enkele bestelling van Top
Deuren meer te honoreren, zoals blijkt uit e-mails van 22 september 05 en 13
oktober 05: “Graag zouden wij eerst tot een oplossing komen voor ref Greefhorst.
Tot dan zetten wij alle bestellingen in de wacht.”

Op 23 september 05 antwoordde Top Deuren op de e-mail van 15 september 05:
“Als reactie O 11W e-mail het volgende. Zoals eerder besproken hebben wU aangegeven dat de deuren uitgevoerd in Tulip-hout “Blank blijvend onbehandeld” correct hebben besteld. Ons inziens ligt de gemaakte fout volledig aan uw kant. Wij hebben aangegeven niet voor deze kosten op te draaien. Inmiddels hebben wij  in verband met de afgesproken leverdatum ook vanaf de zijde van onze klant een claim gekregen met betrekking tot het afhangen en afwerken van de nog te leveren deuren. Mochten wij niet tot een akkoord kunnen komen zullen wij deze kosten aan U doorrekenen. Let wel, wij hebben nog verschillende deuren in bestelling staan en venvachten dat deze op een correcte manier geleverd zullen worden. Ook hebben wij hier nog meerdere aanvragen van deuren in speciale uitvoeringen  liggen en ook al bij u aangevraagd. Onze vraag.... Gaan wij onze relatie op een goede manier voortzetten of  ruimen wij onze showroom leeg en trekken wij de stekker eruit???. Graag zo spoedig mogelijk uw reactie.”

Op 26 september 05 bestelde Greefhorst, de klant van Top Deuren, dezelfde 32 deuren maar in wit Amerikaans eiken rechtstreeks bij Bruggen Deuren. Bruggen Deuren accepteerde deze bestelling.

STANDPUNT VAN EISERES OVER DE HOOFDEIS:

De bevoegdheid van de rechtbank wordt niet betwist.

Gelet op de bindende voorwaarde in de factuurvoorwaarden is het Belgisch recht van toepassing. Partijen kunnen immers afwijken van het Weens Koopverdrag.

Top Deuren VOF heeft nooit jets vermeld over de bestemming of de afwerking van de deuren, noch over de voorkeur van de klant, maar plaatste de bestelling met kennis van zaken, nadat zij de stalen had kunnen bekijken en bijkomende informatie over de houtsoort had kunnen vragen. Bruggen Deuren BVBA. kon uit de bestelling van Top Deuren onmogelijk afleiden dat zij geen kleurverschillen vi1de, dan had zij moeten vermelden “transparant behandeld” of “egaal”. In dat geval had Bruggen Deuren BVBA. een andere houtsoort voorgesteld. Als grootste deurenspeciaalzaak in Nederland had Top Deuren VOF hiervan op de hoogte moeten zijn en, indien zij niet bekend was met de houtsoort, had zij de nodige specificaties moeten opzoeken of bijkomende informatie vragen.

STANDPUNT VAN VERWEERSTER OVER DE HOOFDEIS:

Het feit dat Top Deuren VOF een professioneel bedrijf is dat uitsluitend deuren koopt en verkoopt, leidt niet noodzakelijk tot het besluit dat zij hier met kennis van zaken handelde. Dat blijkt uit het feit dat zij verzocht om een staal. Als zij de houtsoort kende had zij om geen staal verzocht. Zij moest niet vermoeden dat een groter stuk staal tot een andere conclusie zou leiden in verband met de kleurverschillen. Bij het bestellen van andere orders waar Top Deuren VOF wel de houtsoort kende, vroeg zij geen staal. Als Tulip een houtsoort is met vele kleurverschillen bevreemdt het Top Deuren VOF ten zeerste dat daar geen melding van wordt gemaakt in de brochure, terwijl voor andere houtsoorten hiervoor uitdrukkelijk wordt gewaarschuwd. Als Top Deuren VOF deuren bestelt, “blank blijvend onbehandeld” had Bruggen Deuren onmiddellijk moeten weten dat het niet de bedoeling was dat Top Deuren VOF transparant wilde behandelen. Uit het opvragen van het staal blijkt dat Top Deuren VOF precies de kleur van belang vond. Als zij de deur wilde verven of gronden, was de kleur niet relevant. Bruggen Deuren BVBA. had in contact moeten treden met Top Deuren VOF met de vraag of het leveren van een kleur, die afwijkt van het staal, voor onoverkomelijke bezwaren zou zorgen.
STANDPUNT VAN VERWEERSTER, EISERES OP TEGENEIS, OVER DE TEGENEIS:

Door nadien rechtstreeks nieuwe deuren te leveren aan de klant van Top Deuren gingen omzet en winst aan Top Deuren VOF voorbij. Nog een grote bestelling ter waarde van € 8.000 werd zonder kennis van zaken rechtstreeks door Bruggen BVBA. aan de klant geleverd en omgerekend waardoor Top Deuren VOF weer omzet en winst misliep. Er liep ook een bestelling van Wengé-deuren en deze werden niet meer geleverd waardoor Top Deuren VOF met zijn klant een groot probleem heeft gekregen. Gezien het bovenstaande heeft Top Deuren VOF een verlies geleden van € 10.000 en zij wil deze van Bruggen Deuren BVBA. vergoed krijgen. Door het bovenstaande zijn ook de showroom deuren waardeloos geworden die pas een jaar in de showroom hebben gehad; dat is een kostenpost van +/- 3.000,00.

STANDPUNT VAN EISERES, VERWEERSTER OP TEGENEIS OVER DE TEGENEIS:

Er is geen bewijs van de geleden schade. Bruggen Deuren BVBA. heeft enkel rechtstreeks geleverd aan Greefhorst, een firma waarmee Top Deuren gezamenlijk aankopen doet om betere prijzen te verkrijgen. Wat Bruggen Deuren BVBA. aan Greefhorst leverde, werd door deze besteld. Verkoopsweigering is toegelaten, wanneer geen facturen meer worden betaald. Dit is overeengekomen in de factuurvoorwaarden. Dat is geen misbruik van recht. Er is geen enkele reden waarom de deuren in de showroom waardeloos zouden geworden zijn.

BEOORDELING:

Voorafgaand aan de vraag naar haar bevoegdheid dient de rechtbank na te gaan of zij internationale rechtsmacht heeft, rekeninghoudend met het onderwerp, de hoedanigheid van de partijen en de geografische plaats van de betwisting (zie Born H., Fallon M. en Van Boxstael J.-L., Droit judiciaire international, Chronique de jurisprudence, 1991-98, Larcier, Brussel, 2001, p. 54).

De vraag naar de internationale rechtsmacht dient hier beoordeeld te worden op grond van de Verordening (EG) 44/2001 van 22 december 00 betreffende de rechterlijke bevoegdheid, de erkenning en de tenuitvoerlegging van de beslissingen in burgerlijke en handelszaken (PB L, 16 januari 2001, afl. L. 12,1 hierna: EEX-Vo) vermits verwerende partij woonachtig is in Nederland, waar de EEX-Vo van toepassing is. Overeenkomstig art. 26.1 EEX-Vo dient de rechter zich onbevoegd te verklaren wanneer de verwerende partij met woonplaats op het grondgebied van een lidstaat voor een gerecht van een andere lidstaat wordt opgeroepen en niet verschijnt, indien zijn bevoegdheid niet berust op de bepalingen van de verordening.

Krachtens de algemene bepaling van art. 2 van de EEX-verordening worden zij die woonplaats hebben op bet grondgebied van een lidstaat, ongeacht hun nationaliteit opgeroepen voor de gerechten van die lidstaat. Zij kunnen slechts voor de rechtbanken van een andere lidstaat worden opgeroepen op één van de gronden aangehaald in de artikelen 5 tot en met 24 van de EEX-Vo (art. 3.1 EEXVo).

Art. 24 EEX-Vo stelt dat het gerecht van de lidstaat, waarvoor de verweerder verschijnt zonder de bevoegdheid van de rechtbank in vraag te stellen, bevoegd is; dat is hier het geval. De Belgische rechtbanken kunnen dus over de zaak oordelen.

Nu verweerster is verschenen, dient ook de regelmatigheid van de dagvaarding niet meer onderzocht.

In tegenstelling met de stelling van Bruggen Deuren BVBA. is de rechtbank van oordeel dat het Weens Koopverdrag wel van toepassing is. Overeenkomstig art. 1- 1° is het Verdrag van toepassing op koopovereenkomsten betreffende roerende zaken tussen partijen die in verschillende staten gevestigd zijn. Dat is hier het geval nu België en Nederland verdragsluitende staten zijn. Volgens art. 3-1) van het Weens Koopverdrag staat met een verkoopovereenkomst gelijk overeenkomsten tot levering van te vervaardigen of voort te brengen roerende zaken, tenzij de partij die de zaken bestelt een wezenlijk deel van de voor de vervaardiging of voortbrenging benodigde grondstoffen moet verschaffen. De overeenkomsten tussen partijen vallen dus in princiep onder het Weens Koopverdrag. Met bet bovenstaande is niet tegenstrijdig dat in de factuurvoorwaarden van Bruggen Deuren BVBA. is voorzien dat Belgisch recht van toepassing is, omdat het Belgisch recht inzake internationale koop het Weens Koopverdrag is (Kh. Hasselt 14 september 05, niet gepubliceerd inzake Drukkerij Baillien en Mans NV./Hunterskil Howard BV.; Cox K., “De invloed van een rechtskeuze op de toepassing van het Weens Koopverdrag”, afkeurende noot onder Kh. Brussel, 24 maart 2004, T.B.H., 2005, 782, dat tot een andere oplossing kwam, en de referenties aldaar).

Nu eiseres haar standpunt blijkbaar baseert op het Belgisch recht, is het aangewezen de debatten ambtshalve te heropenen teneinde partijen toe te laten zich te baseren op het Weens Koopverdrag, dan wel beiden te verklaren dat het Belgisch intern recht dient te worden toegepast.

De voorschriften van art. 2-30 tot 37 van de wet van 15 juni 1935 op het gebruik der talen in gerechtszaken werden nageleefd.

OM DEZE REDENEN,
beslist de rechtbank, na beraadslaging, op tegenspraak:

zegt voor recht dat de Belgische rechtbanken internationale rechtsmacht hebben, voor dit geschil,
heropent ambtshalve de debatten,
stelt de zaak daartoe ter zitting van 05 april 06 om 10 h.,
behoudt de kosten voor,
laat de voorlopige tenuitvoerlegging van het vonnis toe ook al wordt er verzet of hoger beroep aangetekend.

Aldus gevonnist in openbare zitting van de eerste kamer van de koophandel te Hasselt van de 15de februari tweeduizendenzes, alwaar zittin hielden:
P. Vanhelmont, voorzitter van de rechtbank
M. Vanstraelen en R. Nulens, rechters in handelszaken
K. Vanhacht, afgevaardigde adjunct-griffier.