|
|
|
|
HISTORISCHE ONTWIKKELING VAN DE GEBOORTENREGELINGSPOLITIEK IN CITATENINLEIDINGMao was voorstander van ongebreidelde bevolkingsgroei, al is dat moeilijk te rijmen met de tientallen miljoenen doden die vielen door zijn massacampagnes, de gedwongen collectivisatie en de rampzalige Grote Sprong Voorwaarts(1). Zhou en Deng wilden een eind maken aan het hongerlijden van het Chinese volk door de productie op te voeren, maar wisten dat daar geen redding van te verwachten was als de bevolking sneller toenam dan de productie. Dus waren zij voorstander van geboortenbeperking, niet door dwang, maar door geldelijke beloning en aansporing. Dat was eerst ook het standpunt van Zhao Ziyang. Sinds 1982, na de gezamenlijke ‘Richtlijnen’ van de partij en de Staatsraad is het beleid aangepast en zijn de beloningen en aansporingen aangevuld met dwangmaatregelen(2). In de teksten worden verschillende problemen in verband met de geboortencontrole en de één-kind-politiek aangevoerd, zoals feodale opvattingen en de toegenomen rijkdom van de boerenbevolking, werkloos en arm landvolk dat naar de grote steden migreert en daardoor ontsnapt aan controle, onwetendheid en onbegrip, locale regeringen die te weinig aandacht opbrengen en onvoldoende leiding geven, tekortschietende technische diensten, de bejaardenzorg, de moeilijke familiesituatie van vrouwen die een dochter baren, &c.(3) Behalve de eerste drie citaten, de rondschrijvens en de besluiten van de partij, zijn alle citaten ontleend aan verslagen door staatsleiders aan het hoogste staatsorgaan. En dan zijn er nog de wetsteksten op nationaal en provinciaal niveau. Maar in feite, en indirect de jure, wordt het geboortenbeperkingsbeleid bepaald door de hoogste partijleiding. China kent geen scheiding van partij en staat, feitelijk niet omdat hoogste partijleiding en hoogste staatsleiding verenigd zijn in dezelfde personen. Rechtens staat de partij boven de staat doordat in de grondwet de leiding door de partij als één van de vier fundamentele beginselen is opgenomen, een beginsel dat ook in andere wetten is vastgelegd zoals in de Wet op de Landsverdediging van 1997. In de regeringsverslagen wordt dan ook regelmatig verwezen naar de partijlijn als leidraad voor het werk van de regering. CITATENMao Zedong, 16 september 1949 (4)“Het is juist een heel goede zaak dat China een grote bevolking heeft. Een bevolking die nog vele keren groter wordt, heeft daar ook een oplossing voor, de oplossing is productie. De dwaze theorie van Westerse bourgeois-economen, zoals Malthus(5), dat de vermeerdering van voedsel de bevolkingsvermenigvuldiging niet kan bijbenen, is lang geleden reeds theoretisch weerlegd door de marxisten, en is volkomen onderuitgehaald door de feiten in de Sovjet Unie en in de ‘bevrijde gebieden van China’ na hun revoluties. Zich baserend op de waarheid dat revolutie plus productie het voedselprobleem kan oplossen ….”. “Er is niets waardevoller op de wereld dan de mens. Onder het leiderschap van de Chinese Communistische Partij, hebben we alleen maar mensen nodig en als die mensen een wonder verwachten, kunnen zij het ook waarmaken. … Wij geloven dat revolutie alles kan veranderen, en dat het niet lang zal duren voordat een nieuw China ontstaat met een zeer grote bevolking en een grote rijkdom aan producten, waar het leven overvloedig zal zijn en de cultuur zal bloeien.”(6) Zhou Enlai, 1 november 1965 (7) “Nu wil ik het hebben over de kwestie van de geboortenbeperking. Wij moeten dit werk bekendheid geven en de mensen onderrichten over het probleem. Enerzijds moeten we enige regels en voorschriften opstellen om degenen die geboortenbeperking toepassen een voorkeursbehandeling te geven inzake loon, huisvesting, voedselverstrekking, en dergelijke. Anderzijds moet de geboortenbeperking op vrijwillige basis gebeuren, er mag beslist geen sprake zijn van dwang of bevel. In andere woorden, er moet zowel vrijwilligheid als aansporing zijn. Allerlei middelen moeten worden gebruikt om mensen te informeren over de voorkoming van zwangerschap. Het is van het grootste belang geboortenbeperking in China in te voeren. Als wij dat beleid bij onze bevolking van 700 miljoen niet voeren, zal de bevolking zo snel groeien dat de productie het niet kan bijhouden en dat zou een enorm probleem opleveren. Het zal een groot succes zijn, als op het einde van de twintigste eeuw, door de gezamenlijke inspanningen van het volk, de netto groeiratio van de bevolking onder de 1% zal dalen. Kortom, geboortenbeperking is een werk van lange termijn. En omdat het doel niet onrealistisch is, zou het zelfs beter zijn, als we het eerder bereiken.”(8) Deng Xiaoping, 30 maart 1979 (9) “We hebben een grote bevolking maar niet genoeg bebouwbare grond. 80% van China’s bevolking van ruim 900 miljoen zijn boeren. Een grote bevolking heeft voordelen maar ook nadelen. Wanneer de productie nog onvoldoende ontwikkeld is, zijn er ernstige problemen voor de voedselvoorziening, onderwijs en werkgelegenheid. Wij moeten onze inspanningen voor de geboortenbeperking opvoeren, maar zelfs als de bevolking een aantal jaren niet zou groeien, dan nog hebben we voorlopig een bevolkingsprobleem. Ons grote grondgebied en onze rijkdom aan grondstoffen zijn een pluspunt, maar veel van deze rijkdommen zijn nog niet in kaart gebracht en ontgonnen, dus zijn het geen actieve productiemiddelen. Ondanks ons grote grondgebied is de hoeveelheid bebouwbare grond beperkt, en dit probleem en het probleem dat we een grote grotendeels boerenbevolking hebben, kan niet gemakkelijk opgelost worden.”
Open brief, september 1980 aaan de partijleden en de leden van de communistische jeugdbond om het voorbeeld te geven en per echtpaar slechts één kind te baren(10). Peng Zhen, 26 augustus 1980 (11) “De wet op de geboortenbeperking is ook een zeer belangrijke wet waar nu aan gewerkt moet worden. Het Bureau Geboortenbeperking van de Staatsraad heeft een ontwerp opgesteld. Dat ontwerp is reeds vele malen aangepast, en de Juridische Commissie heeft van haar kant het reeds meerdere keren besproken, en men had het aan deze zitting van de Nationale Volksvergadering willen voorleggen samen met het ontwerp tot wijziging van de Huwelijkswet. Maar omdat geboortenbeperking nieuw is, al hebben we de laatste jaren op dat gebied al belangrijke successen behaald en rijke ervaringen opgedaan, is nog veel problematisch en de meningen daarover van verschillende zijden lopen nogal uiteen; de noodzakelijke voorwaarden voor deze wet zijn dus niet allemaal aanwezig. Daarom waren we nog niet in staat aan deze zitting een ontwerp voor de wet op de geboortenbeperking voor te leggen; men heeft zich beperkt om in het ontwerp-Huwelijkswet uitdrukkelijk te bepalen dat man en vrouw geboortenbeperking geboortenbeperking moeten toepassen en dat laat huwen en laat baren moet worden aangemoedigd. In de toekomst gaat we verder de opgedane ervaringen evalueren en meningen verzamelen, om zo snel mogelijk(12) de wet op de geboortenbeperking op punt te stellen.” Zhao Ziyang, 30 november - 1 december 1981 (13) “Om een geleidelijke stijging van de levensomstandigheden van het volk te verzekeren, moeten we ons zonder aarzelen blijven inspannen om de bevolkingsgroei onder controle te houden. Er staan ons twee mogelijkheden open: ofwel de bevolkingsgroei streng en effectief onder controle te houden zodat de levensomstandigheden van het volk geleidelijk verbeteren en de nationale economische ontwikkeling jaar na jaar kan toenemen, ofwel de controle verliezen en toelaten dat de bevolking sterk groeit, waardoor de levensomstandigheden van het volk niet kunnen verbeteren en de ontwikkeling van de economie, de cultuur en de landsverdediging blijft steken. Strenge uitvoering van de geboortenbeperking en strenge controle van de bevolkingsgroei zijn een strategische opdracht van lange duur. De nadruk van de geboortenbeperking moet liggen in de agrarische gebieden waar meer dan 80% van de bevolking woont. Sinds de invoering van verschillende vormen van het systeem van verantwoordelijkheid voor de agrarische productie(14), zijn de bestaande maatregelen voor geboortenbeperking onvoldoende gebleken en is melding gemaakt van een relatieve stijging van de geboorten in sommige gebieden. Wij moeten niet toestaan dat die toestand zo zou blijven. De regeringen van alle niveaus moeten hun leiding over het geboortenbeperkingswerk versterken, voortdurend het begrip van de massa’s met betrekking tot de geboortenbeperking verbeteren door preciese en nauwgezette voorlichting en opvoeding, en voortdurend het wetenschappelijk onderzoek voor de verbetering van de geboortenbeperkingstechnieken aanmoedigen. De maatregelen die in vele gebieden zijn genomen om echtparen te belonen die zich tot één kind beperken, en om de gewoonte om twee of meer kinderen te krijgen tegen te gaan, moeten blijven, maar alle handelingen in strijd met wet of tucht om die maatregelen door dwang uit te voeren, zijn streng verboden en moeten worden verhinderd. Ons beleid is de bevolkingsgroei te temperen en de bevolkingskwaliteit te verhogen. In het belang van ons volk en de toekomst van onze natie doen we een beroep op het hele land en het hele volk zich in te zetten en te bereiken dat China’s bevolking tegen het einde van deze eeuw onder de 1200 miljoen blijft.”
Richtlijnen van partij en staatsraad voor de geboortenpolitiek, 9 februari 1982 (15) Zhao Ziyang, 30 november 1982 (16) “Tijdens het zesde vijfjarenplan moeten we de bevolkinsgroei rigoureus onder controle houden. Volgens de uitkomst van de algemene census die 1 juli jongstleden begon, telt onze bevolking meer dan een miljard. In de toekomst moet de bevolkingsgroei onder de 13%o blijven om de totale bevolking van de 29 provincies, stadsprovincies en gewesten met zelfbestuur in 1985 bij 1.06 miljard te houden.Omdat de bevolkingsgroei de laatste twee jaar eerder gestegen is, en omdat in de komende jaren een groeiend aantal jonge mensen de leeftijd voor huwelijk en voortplanting bereiken, zal het aantal personen dat zich kan voortplanten een hoogtepunt bereiken, en zal de opdracht van de geboortencontrole des te belangrijker en te zwaarder worden. Daarom moet de hele maatschappij grote aandacht schenken aan dit probleem. Het is nodig zeer efficiënte maatregelen te treffen, door overal het laat huwen dringend te bevorderen, ieder echtpaar aan te moedigen om slechts één kind te krijgen, de geboorte van tweede kinderen rigoureus te beperken, en resoluut te verhinderen dat één echtpaar nog meer kinderen krijgt; anders zal de uitvoering van het nationale economische plan en de verbetering van de levensomstandigheden van het volk een dode letter blijven. Wij moeten dus de bevolking, vooral de boeren, overtuigen en onderrichten, om de oude feodale opvattingen die aan jongens de voorkeur geeft boven meisjes en een groot mannelijk nageslacht als een teken van geluk beschouwt, te laten varen; wij moeten vooral de borelingen van het vrouwelijke geslacht en hun moeders beschermen. Als van twee echtparen het ene een dochter heeft en het andere een zoon, zal het eerste echtpaar als voorbeeld worden gesteld, geholpen en gesteund worden, omdat het een meisje heeft grootgebracht en opgevoed. De hele maatschappij moet misdrijven als het verdrinken van een boreling van het vrouwelijk geslacht en het afstraffen van haar moeder, streng veroordelen, en de gerechtelijke organen moeten de schuldigen in overeenstemming met de wet streng bestraffen.” Zhao Ziyang, 6 juni 1983 (17) “Wij moeten bijzondere aandacht blijven schenken aan de geboortencontrole. Dat is staatsbeleid, een fundamentele strategische aangelegenheid. Wij zullen voortdurend onze inspanningen in dezen voortzetten, door het aanmoedigen van laat huwen en per echtpaar één kind krijgen, het rigoureus beperken van de geboorte van een tweede kind, en resoluut verhinderen dat een echtpaar nog meer kinderen zou voortbrengen; wij moeten zorgen dat methoden ter voorkoming van zwangerschap gemeengoed worden, en wij moeten ons toeleggen op het beschermen van vrouwelijke borelingen en hun moeders. In het kader van het bevorderen van geboortenbeperking, moeten wij allerwegen oproepen tot het actief meewerken aan het scheppen van voorzieningen ten dienste van bejaarde mensen.” Zhao Ziyang, 15 mei 1984 (18) “Grote successen zijn behaald op het terrein van sport, volksgezondheid en geboortencontrole, wat van grote rol speelt in het verbeteren van de gezondheid en fysieke gesteldheid van de bevolking.” Song Ping, 16 mei 1984 (19) “De bevolkingsgroei moet met doeltreffende maatregelen onder controle worden gehouden, vooral in de agrarische gebieden. De laatste jaren hebben veel jongeren de huwbare leeftijd bereikt; daarom moeten overal de inspanningen voor toepassing van geboortenbeperking worden geïntensifieerd, en moet harder worden gewerkt aan de opvoeding en onderrichting van de bevolking ter zake, en meer technische raadgevingen, steun en de nodige middelen worden verstrekt.” Zhao Ziyang, 25 maart 1986 (20) “In het ‘plan’ moeten voorzieningen worden getroffen voor … en voor geboortencontrole.” “Gestreefd word naar een bevolkingsgroei van 12.4 %o.” “Eind 1990 mag de bevolking niet groter zijn dan 1.113 miljard. We blijven groot belang hechten aan geboortencontrole en zullen alles in het werk stellen om deze te doen slagen.”(21) Song Ping, 26 maart 1986 (22) “We moeten ons succesvol werk van geboortencontrole voortzetten. We moedigen de mensen aan geboortenbeperking toe te passen en we moeten hen helpen hun problemen terzake op te lossen en voorlichting geven over gezondheid en hygiëne.” Li Peng, 25 maart 1988 (23) Het zekerstellen van geboortencontrole, controle op de bevolkingsgroei en verbetering van de bevolkingskwaliteit is fundamenteel beleid van ons land. De regeringen van alle niveaus en het personeel van de geboortencontrole hebben grote inspanningen gedaan om dit nationaal beleid uit te voeren, met opmerkelijk succes. Maar wij hebben een enorme bevolking en we beleven nu een geboortenpiek. Ook is er nog sterke invloed van traditionele opvattingen, en in de loop van de hervorming zijn nieuwe situaties ontstaan en nieuwe problemen ontstaan. Dat allemaal maakt ons werk van geboortencontrole moeilijker; we moeten dat niet te licht opvatten. Om China’s bevolking tegen het eind van de eeuw op ongeveer 1.2 miljard te doen uitkomen, moeten we strict de politiek aanhouden van laat huwen, laat kinderen baren en één kind per echtpaar. Zelfs als we enkele uitzonderingen maken voor een klein aantal boerenfamilies met reële problemen, moeten we dat strict in de hand houden. We moeten goede prenatale zorg, en een gezonde manier van kinderen grootbrengen en opvoeden, bevorderen, zodat we de bevolkingsomvang beperken, maar de bevolkingskwaliteit verbeteren. Dit is een zaak van groot belang, die grote impact heeft op de modernisering van ons land en de toekomst van ons volk. Alle regeringsniveaus moeten hun leiderschap terzake versterken en zorgen dat de groei van de bevolking geen hinderpaal wordt voor de groei van de economie. We moeten de organisatie van alle geboortencontrole-organen verbeteren, het wetenschappelijk onderzoek op het gebied van geboortenbeperkingstechnieken aanmoedigen, werk maken van propaganda en voorlichting, goede dienstverlening voor geboortenbeperking aanbieden, en een succes maken van het geboortencontrolewerk, in het bijzonder in de agrarische gebieden. Alle betrokken departementen en alle volksorganisaties moeten nauw samenwerken en gezamenlijke inspanningen doen om dit staatbeleid uit te voeren.” Li Peng, 20 maart 1989 (24) “Geboortenbeperking, de bevolkingsgroei onder controle houden en verbetering van de kwaliteit van de bevolking heeft grote impact op de voortgang van China’s vier moderniseringen en de toekomst van het Chinese volk en vormt het fundamentel beleid van ons land. De totale bevolking van het Chinese vasteland zal snel het 1.1 miljard bereiken, en ongelukkiglijk beleven we nu een geboortenpiek. We moeten dus onze inspanningen om de bevolkingsgroei onder controle te houden, beslist niet verminderen. De regeringen van alle niveaus moeten scherp bewust zijn van de dringende nood de bevolkingsgroei onder controle te houden. Zij moeten beter leiderschap over de geboortencontrole uitoefenen en het personeel van de geboortencontrole steunen. Zij moeten strikt het huidige beleid van geboortencontrole uitvoeren, laat huwen en laat kinderen baren aanmoedigen, goede prenatale zorg bieden, en vasthouden aan één kind per echtpaar. Zij moeten doeltreffende en practische maatregelen nemen om meer dan één kind, vroeg huwen en vroeg kinderen baren verhinderen. Geboortencontrole moet ook bij de nationale minderheden worden aangemoedigd in het belang van hun economische ontwikkeling en sociale vooruitgang.” Yao Yilin, 21 maart 1989 (25) “China moet wegens de enorme bevolking en de huidige geboortenpiek de inspanningen voor het verzekeren van de geboortencontrole verdubbelen en mag dat geenszins veronachtzamen. We moeten meer werk maken van propaganda en voorlichting, en in overeenstemming met het huidige beleid van geboortencontrole, de bevolkingsgroei resoluut beperken en de bevolkingskwaliteit verbeteren, in het belang van de economische ontwikkeling en sociale vooruitgang.” Li Peng, 20 maart 1990 (26) “Het afgelopen jaar heeft het personeel van de geboortencontrole zich geweldig ingespannen en grote successen behaald met betrekking tot het in de hand houden van de bevolkingsgroei. We moeten echter vaststellen dat het bevolkingsprobleem in ons land hoogst dringend is omdat in de eerstkomende jaren de derde geboortenpiek sinds de oprichting van de Volksrepubliek wordt verwacht. We moeten daarom het lopende geboortenbeperkingsbeleid beslist voortzetten en in de basiseenheden doen uitvoeren. Maatregels moeten worden genomen om rigoreus het streefdoel van de geboortenbeperking te bepalen. De geboortencontrole moet zich nadrukkelijk richten op de agrarische gebieden. We moeten in districten, kleinsteden en dorpen meer en betere diensten voor geboortencontrole oprichten, er meer bekendheid aan geven, meer voorlichting geven, en goede prenatale zorg en zorg voor moeder en kind bieden. Bijzondere aandacht moet worden besteed aan de geboortenbeperking onder de migranten. De regeringen van alle niveaus moeten hun leiderschap versterken en hun inspanningen voor het opmaken van een wettelijke regeling van de geboortencontrole verdubbelen.” Zou Jiahua, 21 maart 1990 (27) “Het is van groot belang voor de voortgang van China’s socialistische moderniseringen dat wij de bevolkingsgroei in toom houden en de bevolkingskwaliteit verbeteren. De regeringen van alle niveaus moeten hun leiderschap versterken en continu aandacht schenken aan het geboortencontrolewerk. We moeten het huidige geboortenbeperkingsbeleid beslist voortzetten en zorgen dat het in de basiseenheden strict wordt iotgevoerd. We moeten meer doeltreffende maatregelen treffen, zoals het bepalen van geboortenkwota’s, om de bevolkingsgroei in toom te houden en in het bijzonder de excessief hoge geboortencijfers in de agrarische gebieden te verlagen. De regeringen van alle niveaus moeten dat vol ondersteunen door het beschikbaar stellen van de fondsen die nodig zijn voor de geboortenbeperking.” Besluit van het Centrale Commitee en de Staatsraad om het geboortenregelingswerk te verbeteren en de bevolkingsgroei strict onder controle te houden, 12 mei 1991 (28) Li Peng, 5 maart 1998 (29) Geboortencontrole … is fundamenteel staatsbeleid van ons land en van levensbelang voor de verbetering van de bevolkingskwaliteit. Om de bevolkingsgroei te beheersen moeten we onze inspanningen richten op de administratie van de organen en diensten voor de geboortencontrole in de agrarische gebieden en bij de migranten. We moeten de prenatale en postnatale zorg verbeteren, en de fysieke conditie van de bevolking bevorderen. We moeten aandacht en steun geven aan bejaarden en gehandicapten.” Chen Jinhua, 6 maart 1998 (30) “We moeten de bevolkingsgroei onder controle houden, de prenatale en postnatale zorg verbeteren, en belang hechten aan de problemen die verband houden met de veroudering van de bevolking.” Regels voor de administratie van de geboortenregeling bij migranten, 6 augustus 1998 (31)
Besluit van het Centrale Commitee en de Staatraad om het geboortenpeil onveranderlijk laag te houden, 2 maart 2000 (32)
Rondschrijven van het Centrale Commitee en de Staatraad betreffende een rapport van de Chinese Vereniging voor Geboortenbeperking, 10 maart 2000 (33)
Wet van de VRC betreffende bevolking en geboortenregeling, 29 december 2001 (34)
OFFICIËLE INSTELLINGEN VOOR
GEBOORTENREGELING http://www.chinapop.gov.cn/
1) zie: JASPER BECKER, Hungry ghosts,
China’s secret famine, London, John Murray, 1999 (reprint), xiii+352 blz.
|
